Termin środki pieniężne pojawia się w umowach bankowych, sprawozdaniach finansowych i aktach prawnych. Co dokładnie się do nich zalicza i dlaczego rozróżnienie ma znaczenie?

Czym są środki pieniężne?

W sensie ekonomicznym to wszelkie instrumenty finansowe pełniące funkcje powszechnie akceptowanego środka wymiany, miary wartości i przechowywania wartości. W rachunkowości (ustawa o rachunkowości i standardy MSSF) środki pieniężne i ich ekwiwalenty to: gotówka w kasie i na rachunkach, czeki bankowe, depozyty płatne na żądanie, lokaty do 3 miesięcy, inne wysoce płynne instrumenty.

Gotówka a pieniądz bezgotówkowy

Gotówka

Banknoty i monety emitowane przez NBP. Anonimowe, nie wymaga infrastruktury. Minusy: ryzyko kradzieży, koszty transportu, brak śladu transakcyjnego.

Pieniądz bezgotówkowy

Zapisy elektroniczne na rachunkach. Obejmuje: przelewy, karty płatnicze, BLIK, Apple Pay, polecenia zapłaty. Bezpieczniejszy, ślad transakcyjny, wymaga infrastruktury.

Ekwiwalenty środków pieniężnych

To aktywa wysoce płynne ze znaną kwotą wymiany, niepodlegające istotnym wahaniom wartości: bony skarbowe, lokaty overnight i do 3 miesięcy, fundusze rynku pieniężnego. Akcji, obligacji długookresowych ani nieruchomości nie traktujemy jako ekwiwalenty.

Środki pieniężne w prawie polskim

Ustawa Prawo bankowe definiuje je jako wartości wyrażone w pieniądzu krajowym lub obcym. Ważna jest inflacja – wartość nominalna jest stała, ale siła nabywcza zmienia się w czasie. Trzymanie dużych kwot w gotówce przez długi czas jest finansowo nieoptymalne.

Środki pieniężne a inne aktywa

Nie każdy składnik majątku to środki pieniężne. Akcje, obligacje, nieruchomości czy surowce to aktywa finansowe lub rzeczowe. Mogą być zamienione na pieniądze, ale wymagają czasu i podlegają wahaniom – jak przy hossie i bessie.

Rozumienie tych kategorii pomaga w ocenie własnej poduszki finansowej – powinna być ulokowana w środkach pieniężnych lub ekwiwalentach.

Informacje zawarte w niniejszym materiale mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu art. 66 k.c.